العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
658
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
مرد دو برابر زن . زوج و زوجه در هر يك از مسائل بالا وارث باشد نصيب اعلا مىبرند مانند آن كه با برادر و خواهر باشند و نقص بر سهم پدرى وارد مىشود . فريضه و عول فريضه سهمى است كه در قرآن بخصوص نام برده شده و آن نصف است براى دختر و خواهر پدرى و شوهر و ربع براى زن يا شوهر و ثمن براى زن و دو ثلث براى چند خواهر پدرى و چند دختر و ثلث براى مادر و برادر و خواهر مادرى با تعدد . و سدس براى پدر و مادر با فرزند و براى برادر و خواهر مادرى اگر يكى باشند . عول آن است كه اگر فريضه هاى قرآنى را بخواهيم به صاحبان آن بدهيم تركه ميت وافى نباشد مانند مال تاجر ورشكسته كه به اداى قرض وامداران وافى نيست مثلا زنى درگذشت و شوهر دارد و دو خواهر پدرى و دو خواهر مادرى . بايد به شوهر نصف داد 6 / 3 و به خواهرهاى مادرى يك ثلث 6 / 2 و به خواهرهاى پدرى دو ثلث 6 / 4 و مال وافى نيست و چنين اتفاق وقتى مىافتد كه زن و شوهر وارث باشند و بمذهب ما خداوند حقى كه از مال بيرون نيايد قرار نخواهد داد چون تكليف به محال نمىكند و اگر گويى تاجر ورشكسته نيز مالش به طلبكار وافى نيست و بايد به نسبت از طلب آنها كم شود و